Een organisatie in de gezondheidszorg leiden, opzetten of continueren vraagt anno 2015 niet alleen om een patiënt of een goede dokter. De wereld om ons heen is sneller en onvatbaarder dan ooit in beweging. Invloeden vanuit zowel de Nederlandse, Europese als mondiale politiek vragen om schaken op hoog niveau. Iedere stakeholder in de zorg vecht voor haar eigen belangen. Het bundelen van ideeën en krachten kan voor een ieder leiden tot de eigenlijk graag geziene veranderingen. Zorgverzekeraars, overheden en patiënten willen niet alleen hun kosten reduceren of stabiliseren, maar zoeken ook innovatie, willen hun overstijgende belangen bundelen in preventie en zijn steeds op zoek naar de optimale balans in vraag en aanbod, versus prijs en kwaliteit. Of beter gezegd de inhoud en de normen die worden of zijn gesteld.

 

MSB

Los van de toenemende administratieve lasten, heeft de dokter of het medisch specialistisch bedrijf (MSB) vanaf dit jaar te maken met uitdagingen die moeten leiden tot het worden van een echte ondernemer. Afspraken met ziekenhuizen zijn minder vanzelfsprekend dan het lijkt. De vrijheid is groter dan gedacht wordt, maar moet vooral ook nog genomen worden. Oude patronen zijn voor alle partijen moeilijk te doorbreken. Financiën spelen een dominante rol in de gesprekken. Stappen zetten buiten het bekende vraagt om het nemen van risico’s die weliswaar met de juiste kennis goed in te schatten zijn, maar wel een sterke begeleiding of sparringspartner vragen. De concurrentie met het ziekenhuis wordt door het MSB nog nauwelijks aangegaan, ondanks enorme achteruitgangen in vergoedingen. Een achterstand in de kennis van data is daarin voor het MSB een significante handicap. Rekenmodellen zijn niet altijd voor iedereen even transparant, temeer veranderingen in de zorgzwaartepakketten en gevolgen vanuit de DBC structuur prominent zijn.

 

Innovatie

Ook voor ziekenhuizen, klinieken, praktijken en zorginstellingen geldt dat zij vrijer moeten gaan denken. Het ontwikkelen van kenniscentra waar krachten gebundeld worden, zullen duidelijker vermarkt moeten worden. Artsen kunnen daarin prima aan meerdere huizen verbonden zijn. Het delen van artsen met ander huizen geeft ook de vrijheid keuzes te maken wanneer het voldoen aan de gevraagde normen minder vanzelfsprekend is. Het onder controle krijgen van kosten vraagt verder om de juiste keuzes. Het creëren van speerpunten die ook door het MSB worden gedragen zijn daarbij essentieel. Het gesprek met zorgverzekeraars, maar ook de politiek, moet blijvend blootleggen dat innovatie noodzakelijk is om goede zorg te leveren. Oudere, wellicht minder efficiënte processen en middelen moeten daarvoor wel durven worden geliquideerd. Goede teams van onderhandelaars, zowel van intern als extern, maar vooral ook van experts en gebruikers, moeten kennis opbrengen die voor zorgverzekeraars en de politiek moeilijk is tegen te spreken. Samenwerking buiten de gebruikelijke grenzen opzoeken is in Nederland nog steeds minder gebruikelijk dan in het buitenland. Ook hier liggen voor de komende jaren interessante ontwikkelingen en kansen in het verschiet.

 

Kostenbewustzijn

Op dit moment draagt ‘de’ Nederlander ongeveer een kwart van zijn inkomen af aan de bekostiging van de zorg. Net iets minder dan 100 Miljard euro kost ons zorgstelsel en daarmee zijn we het op één na duurste systeem ter wereld. Vanzelfsprekend levert de zorg voor ruim 1,3 miljoen Nederlanders een bestaansrecht, maar het vraagt wel ruim 15% van ons BBP. Als we onze samenleving betaalbaar en voorzieningen voor iedereen toegankelijk willen houden, dan is de noodzaak van het creëren van veranderingen voor iedereen evident. Een hoger eigen risico is daar slechts een voorbeeld van. Kostenbewustzijn is voor alle partijen een nog moeilijk te realiseren onderdeel. Ook hiervoor geldt dat niet steeds het wiel opnieuw moet worden uitgevonden. Het samenbrengen en het leren van mensen en ideeen kan ook in tijden van kostenreductie zeer positieve resultaten bieden.

 

Ouderen- en gehandicaptenzorg

Belangrijk is het maken van onderscheid tussen cure en care. Onze care – de zorg voor ouderen en gehandicapten – is nergens zo duur en uitgebreid als in Nederland. Meer dan in welk land dan ook wonen mensen in ouderen- of geestesinstellingen. Gemeenten hebben dit jaar een groot deel van de WMO taken overgeheveld gekregen vanuit de overheid. Aanbestedingsroutes zijn niet overal even vlekkeloos verlopen. De spanning bij zowel zorgdienstverlenende organisaties als ook de gemeente is aanwezig. Budgetten zijn niet meer zo vanzelfsprekend en de WMO portefeuille is voor de gemeente financieel ineens de grootste in de begroting, samen met de Jeugdzorg. Verantwoordelijkheden zijn nog moeilijk te bevatten. Cliënten en of patiënten blijken daarbij moeilijk weerbaar en vaker dan gedacht in verwarring. De komende jaren zal echter wel een systeem ontstaan dat recht doet aan een gelijkwaardige zorg die ook nog eens minder zal kosten. Ondertussen een minder grote olifant door de porseleinkast laten lopen is belangrijk. Kennisdeling en samenwerking is daarin centraal. Export naar en import vanuit andere delen in de wereld zijn interessante mogelijkheden bij het maken van strategische bedrijfs- en beleidskeuzes. Ook in de zorg. Tevens zal in de komende dertig jaar het aantal ouderen verdubbelen. Dit vraagt om grote maatschappelijke aanpassingen en vooral ook ruimte voor innovatie. Voor bestaande en nieuwe bedrijven liggen hier grote uitdagingen.

 

De cure: Nederland nr. 1 in Europa

De cure – de ziekenhuiszorg – is in vergelijking met andere landen wat betreft de kosten gemiddeld te noemen. Ons land telt per inwoner zelfs de minste artsen in Europa en er wordt significant minder geopereerd. Belangrijk is dan ook te noemen dat onze cure tot de beste van de wereld behoort en de beste is in Europa. Juist dat moeten we meer ventileren naar buiten. Artsen, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, politici, patiënten moeten meer doordrongen zijn van onze kwaliteit en deze gebruiken in hun communicatie of ervaring over de zorg. Reductie van kosten staat niet equivalent aan minder goede zorg, maar het speelveld van alle stakeholders is vaak niet in balans. The Careot groep wil en kan hier haar bijdrage aan leveren.